“Wij staan niet graag op die manier bekend”
Van Gogh is één van de
stopplaatsen van alle gesprekken over kunst. Elke keer als er over licht,
lichtspel of fotografie gepraat wordt, denkt je meteen aan Rembrandt. Naarmate
het gesprek vordert, kom je uit bij het land dat deze kunstenaars heeft
voortgebracht; Nederland, waar de wind van richting verandert, diepte plotseling
verdwijnt en onderwerpen minder zwaar worden. Na de Rosse Buurt en de
seksindustrie waar schatergelach klinkt, is het de beurt aan het onderwerp drugs
en het beeld van de in kamers opgesloten vrijheid. Dit wordt vervolgens druk
besproken. Het licht verliest zijn effect, de ogen worden halfdicht geknepen,
de waarden vervagen.
Maar de Nederlanders zijn
daar niet blij mee. Ze vinden het vreselijk om op die manier in de
belangstelling te staan en willen dat hun land de verdiende waardering krijgt.
Maar als het aan de regeringspartij en de politici ligt, is de begroting voor
het land waarop ze zo trots zijn onvoldoende en gaan de budgettaire beperkingen
voor… Zelfs in het land waar de kunst geboren werd krijgt het niet de verdiende
aandacht en waardering…
Jetta Klijnsma zegt:
“Budgetbeperkingen zijn een groot probleem. Kunst en musea zijn niet alleen
voor volwassenen belangrijk, maar vooral ook voor kinderen en hun algemene ontwikkeling.
Het is vreselijk te zien dat deze vanwege bezuinigingen het risico lopen te
moeten sluiten. Maar ik wil ondanks alles niet pessimistisch zijn. Er wordt
vast wel een alternatief gevonden worden om een oplossing te vinden voor deze
situatie. Overigens is dit een tijdelijke situatie die voorbij zal gaan. De huidige
regering houdt niet van kunst en is
bereid deze op te offeren. Maar zoals ik al gezegd heb, zal ook dat
veranderen…”
“Kunst is er altijd, als je maar genoeg geld hebt”
Professor Hendrik Henrichs
ziet dit anders. Henrichs, gespecialiseerd op het gebied van kunstgeschiedenis,
zegt het volgende: ”De huidige regering houdt niet van kunst en heeft deze
overigens aan de kant gezet. Kunst is voor hen niet belangrijk. Ze denken niet
aan de bevolking en beschouwen kunst meer als iets dat uitsluitend voor de
elite is weggelegd. Als je geld hebt kun je kunst bezitten. Als je geen geld
hebt is kunst sowieso niet aan jou besteed. Ik denk dat dat het overheersende denkpatroon
is. Maar ik hoop dat de musea een middel vinden om deze situatie op te lossen…”
Edwin Jacobs, directeur van
het Centraal Museum, is tevens dezelfde mening toebedeeld: “We hopen dat onze
verschillende projecten en nieuwe opleidingsprogramma’s ons zullen helpen om
deze situatie het hoofd te bieden. Het heeft ons ertoe gedwongen om creatiever
te zijn. Eigenlijk mogen we niet klagen. We werken meer dan voorheen. Samen met
mijn team dat goed opgeleid en met zorg geselecteerd is, kunnen wij deze
uitdaging wel aan. Het cultuur- en kunstaanbod van de musea en het feit dat de
jongere generaties op dit gebied een opleiding kunnen volgen, is een belangrijke
factor om te kunnen evolueren. Daarom wachten we niet af wat er zal gebeuren,
maar werken we hard aan nieuwe projecten.”
NIET OP HET BUDGET, MAAR OP DIENSTVERLENING GEKORT
Behalve dat de musea
hiertegen maatregelen lijken te hebben genomen, is een groot gedeelte van het
Rijksmuseum, dat de voornaamste kunstwerken van Nederland herbergt, door verbouwingswerkzaamheden
al een tijd gesloten. Het kan daarvoor, ondanks het feit dat het geen
begrotingsbeperking opgelegd heeft gekregen, niet met volle capaciteit dienst doen.
De vraag is hoe lang deze afdelingen nog gesloten zullen blijven. Ondertussen
gaan de schoolrondleidingen gewoon door in de afdelingen die wel open zijn.
Ook het Van Gogh Museum is
één van de musea die niet door begrotingsbesnoeiingen getroffen zijn. Dit museum
is zowel bij de bevolking als bij de toeristen altijd heel populair geweest en zijn
succes neemt overigens nog steeds toe. Het stelt niet alleen werken van Van
Gogh tentoon, maar ook verschillende bewerkingen en geïnspireerde werken, evenals
een waarheidsgetrouwe maquette van de kamer van Van Gogh, één van zijn
belangrijkste werken. Zodoende krijgt de bezoeker de gelegenheid om de visie
van de kunstenaar te vergelijken en hem nog beter te begrijpen.
NOVEMBER...
NEDERLAND... en KUNST...
Nevelige straten, grachten
parallel aan de straten , het licht van de straatverlichting dat als een
fosforescerende zee op het wateroppervlak schijnt… Het luiden van de
kerkklokken… Stille, uiterst stille straten…
Dit land dat zoveel
beroemde personages heeft voortgebracht, bewaart nog steeds alle inspiratie…
Zodra het donker wordt, lijkt het alsof de mensen de straten aan de kunstenaars
teruggeven.
Een kort moment is genoeg om
te constateren hoe grandioos Rembrandt was met zijn spel van licht en schaduw…
Het land ruikt nog steeds zoals honderden jaren geleden. Vol van kunst…
Professor Raneiro
Speelman, oorspronkelijk een Italiaan die in dit land is komen wonen vanwege die
typische geur, zegt: “De samenwerking
tussen zoveel vrede en kunst heeft mij altijd verbaasd. Een kunstenaar
is iemand die het moeilijk heeft. Maar dat heeft hij nodig om te kunnen
creëren. Melancholie overheerst in dit land. Mist, regen, kou… Alles wat je als
kunstenaar nodig hebt om te creëren is hier aanwezig. Maar binnen de kunst
werkt de tijd nadelig; net zoals elders in de wereld geldt dat hier ook. En
persoonlijk kan ik niet echt positief tegen de dingen aankijken… De begrotingsbeperkingen
zijn slechts een begin… Vervolgens verliest de kunst haar waarde. Afgezien van de
betrokkenen en de rijken wordt de kunst verder door niemand ondersteund. Niet dat
de rijken er iets van begrijpen; ze doen alsof ze er verstand van hebben. Zo komen
al die kunstwerken terecht bij een handjevol kunstliefhebbers. Dit is inderdaad
een proces dat zal zo doorgaan tot alles en iedereen er somber van wordt…”
Europa, waar de kunst
geboren en getogen is, heeft deze zelfde kunst nu aan haar lot overgelaten en
laat haar in de kou staan. Zolang de bevolking niet geïnstrueerd wordt over
kunst en er zich ook geen wonder voordoet, zal de kunst niet met de nodige
bewustwording zijn verdiende waardering krijgen. Dit is ook de mening van de
experts. Daarom lijkt het erop dat Nederland met haar sekstoerisme en
drugshandel nog voor lange tijd bekend zal staan als het “land van de
vrijheden(!)”…
Dit is per slot van
rekening een proces…
